پندها و سخنانی از بزرگان

هفت اصل بیل گیتس

«بیل گیتس»، رئیس «مایکروسافت»، در یک سخنرانی در یکی از دبیرستان‌های آمریکا، خطاب به دانش‌آموزان گفت: «در دبیرستان خیلی چیزها را به دانش‌آموزان نمی‌آموزند». او هفت اصل مهم را که دانش‌آموزان در دبیرستان فرا نمی‌گیرند، بیان كرد.

به گزارش ایسنا، اصول بیل گیتس به این شرح است:

اصل اول: در زندگی، همه چیز عادلانه نیست، بهتر است با این حقیقت کنار بیایید.

اصل دوم: دنیا برای عزت نفس شما اهمیتی قایل نیست. در این دنیا از شما انتظار می‌رود که قبل از آن‌که نسبت به خودتان احساس خوبی داشته باشید، کار مثبتی انجام دهید.

اصل سوم: پس از فارغ‌التحصیل شدن از دبیرستان و استخدام، کسی به شما رقم فوق‌العاده زیادی پرداخت نخواهد کرد. به همین ترتیب قبل از آن‌که بتوانید به مقام معاون ارشد، با خودرو مجهز و تلفن همراه برسید، باید برای مقام و مزایایش زحمت بکشید.

اصل چهارم: اگر فکر می‌کنید، آموزگارتان سختگیر است، سخت در اشتباه هستید. پس از استخدام شدن متوجه خواهید شد که رئیس شما خیلی سختگیرتر از آموزگارتان است، چون امنیت شغلی آموزگارتان را ندارد.

اصل پنجم: آشپزی در رستوران‌ها با غرور و شأن شما تضاد ندارد. پدر بزرگ‌های ما برای این کار اصطلاح دیگری داشتند، از نظر آنها این کار «یک فرصت» بود.

اصل ششم: اگر در کارتان موفق نیستید، والدین خود را ملامت نکنید، از نالیدن دست بکشید و از اشتباهات خود درس بگیرید.

اصل هفتم: قبل از آنکه شما متولد بشوید، والدین شما هم جوانان پرشوری بودند و به قدری که اکنون به نظر شما می‌رسد، ملال‌آور نبودند

بودجه ريزي در خانواده

بودجه و بودجه ریزی عمومی

بودجه و بودجه ریزی عمومی

بودجه ریزی عمومی در مفهوم کلی و ابتدای ان عبارت از تعیین منابع و مصارف یک کشور در یک دوره مالی معین .در واقع بودجه رریزی "انتخابهای بین گزینه های ممکن سیاسی است که با استفاده از اصول و قواعد معین به عمل میاید .بودجه به عنوان یکی از کار امدترین ابزارها دولتها برای ایفای وظایف و اجرای سیاستهای مورد نظرشان است .ولی انچه ماهیت بودجه و بودجه ریزی عمومی را تشکیل میدهد امار و ارقام مالی  صرف نیست ،بلکه ابزار حکمرانی حکومتهاست .

انــــواع شیوه های بودجه ریزی

انــــواع شیوه های بودجه ریزی

« مقدمه »

انواع شیوه های بودجه ریزی  عبارتند از : 1-بودجه ریزی افزایشی 2-بودجه ریزی برنامه ای 3-بودجه ریزی بر مبنای صفر 4-بودجه ریزی عملیاتی در عین حال ، اجـرا هر کدام از این شیوه های بودجه ریزی ، به مراتب از نوع شکل آن ها اهمیت بیشتری دارد . این شیوه ها نه تــنها قواعد تصمیمات بودجه ای را تعیین می کنند ، بلکه استاندارد های سنجش موفقیت ، یا قواعد ارزیابی همان تصمیمات را نیز مشخص می نمایند . در عمل منحصر ساختن نظام بودجه ریزی یک کشور به یک از این شیوه ها امکان پذیر نیست و اکثر کشورها از چندین شیوه به طور همزمان به عنوان بخشی از فرآیــند بودجه ریـــزی خود استفاده می کنند  .

بـــودجه ریزی افزایشی ( مفهوم و هدف )

بودجه ریزی افزایشی که به بودجه ریزی خطی یا بودجه ریزی موضوعی نیز معروف است این امکان را فراهم می کند تا بتوان تنها با افزایشی ناچیز نسبت به آنچه در سال گذشته وجود داشته است بودجه سال آینده خود را آماده کرد و نــیازی به اهداف برنـامه ای روشن یا تعیین شاخصی برای سنجش اثر بخشی و کــارایی به منظور اجــرا موفقیت آمــیز بودجه ریزی نیست . تنها از بودجه پایه ، موجود آغــاز می کنیم و هر سال بر مبنای « سهم عادلانه » به کاهش یا افــزایش نـاچیزی می پردازیم . در این روش برای هر یک از گروه های اصلی هزینه ها از قبیل هزینه های پرسنلی ، مواد و هــزینه های سرمایه ای و دینــی در نظر گرفته می شود . سازمان ها و دستگاه های اجرایی می توانند تصمیم بگیرند که هر کسی در هر سطحی از سازمان از چه اخــتیاراتی برای انـتقال اعتبار استفاده کند . بودجه ریزی افـزایشی نخستین بار در اوایل سده بیستم به عنوان بخشی از اطلاعات بودجه ای برای کــاهش فساد ســـیاسی معرفی گردید . بودجه ریزی افزایشی به دلیل اهمیتی که در افزایش پاسخ گویی مالی دارد به مــاندگارترین و رایج ترین شیوه بودجه ریــزی در بــخش عمومی تبدیل شده است . این شیوه از بودجه ریزی بر سایر شیوه های بودجه ریزی تحمیل می شود یا به همراه آنان به کار می رود  . هــدف ، اطلاعات و تخصصی که برای اجرای بودجه ریزی افزایشی ضروری است ، با آنچه بــرای بودجه ریزی بــرنامه ای ، ملیاتی یا صفر لازم است ، تفاوت دارد  .

مــزیت ها و مـعایب بودجه ریزی افزایشــی :

مزین های آن : برای اجرای موفقیت آمیز بودجه ریزی افزایشی مهارت های برنامه ای یا مدیریتی چندانــی برای یک اداره لازم نیست – در مواردی که کــمبود زمان وجود دارد خوب عمل می کــند و به زمان زیادی نیاز ندارد  . در این روش افــزایش کارایی و کاهش تعارض دیده می شود . در بودجه ریزی افزایشی وقتی درخواست از منابع موجود بیشتر باشد ، با کــاهش بودجه بخش های مخــتلف که بــا فرمول هایی همچون « ســـهم عـــادلانه » انجام می شود می توان بودجه متوازن را تعیین کرد که باعث کاهش تعارض در فرآیند بودجه ریزی می شود  .

معایب بودجه ریزی افزایشی : -کـارایی ، اثربخشی و ملاحضات آتی نادیده گرفته می شود چون بودجه ریزی افزایشی می تواند بدون ارتباط با اهداف یا نتایج هــزینه ها انجام شود – در بودجه ریزی افزایشی برای توجیه درخواست های افزایشی هـزینه ها معمولاً از طــیف وسیعی از اطلاعات از قـبیل حجم کــاری ، شاخص های فعالیت و . . . استفاده می شود کــه گنجاندن چــنین اطلاعاتی در این شیوه از بودجه ریزی الزاماً نظام مند نیست

بــودجه ریزی بـــرنامه ای ( مفهوم و هدف )

بودجه ریزی برنامه ای گروه های سنتی هزینه ها را در بودجه ریزی افزایشی به ار می رفتند سازماندهی می کند . هدف این بودجه ریزی ( بـرنامه ای ) تــاکید بر واحدهای فعالیتی است که هر یک از ردیف های بودجه به آن اختصاص یافته است . این بــودجه با اینکه بیش از 5 سال قدمت دارد ولی تــنها در دهــه 1960 به عنوان روش بودجه ای متمایز با عنوان « نــظام بــرنامه ریزی طــراحی و بــودجه ریزی » محبوبیت یافت . روبرت مک نامارا این شیوه را در وزارت دفاع اجرا کرد . که هدف از آن ایجاد پــیوندی نــظام مند میان برنامه ریزی و بودجه ریزی تلقی می شوند . بسیاری از سازمان ها بودجه خود را در چارچوب مـجموعه هایی از فعالیت ها ، سازمان می دهند ولی بدون اطلاع از برنامه ای که در ورای این فعالیت ها قرار دارد ، به سختی می توان دریافت که این فعالیت ها در خدمت چــه اهدافی هستند در بودجه ریزی

بــرنامه ای هدف : - ایجاد امکان دسترسی آسان تر شهروندان به اطلاعات سودمند – پاسخ گویی برنامه ای اثر بخشی برنامه ای و آیا این برنامه به اهداف و آرمان هایش نائل می شود ؟ که ارمان ها و اهداف باید به صــورت ادواری ارزیابی شوند تا مطمئن شویم که به خوبی نــمایانگر اقدامات برنامه ریزی شده ســازمان ها و شرایط متغیر عملکرد آن ها هستند . برخورداری از آرمان ها و اهداف روشنی کـه با فرآیند بودجه ارتباط داشته باشد ، مــزیت های بـیرونی و درونی زیادی به همراه دارد . که یکی از این مزیت های بیرونی ، در اختیار گذاشتن اطلاعات مــدیریتی به وزیران و سیاست گذاران و تصمیم گیران است  .

مزیت های بودجه ریزی برنامه ای : -پیوند آشکار مــیان فعالیت های برن«امه ای و تخصیص یودجه ایجاد می کــند – به مــدیران این امکان را می دهد که بــخش ها را به کــل و حــال را به آینده پیوند دهــند.

مــعایب آن : نـیازمند سرمایه گذاری چشمگیر در زمینه منابع است و احتمال تعارض در آن بــالا است – در این روش ( بــودجه ریزی بـــرنامه ای ) کـاهش انعطاف پذیری ، افزایش بالقوه ی تعارضات و بسیار زمان بر است  .

بـــودجه ریزی بـــر مـــبنای صـــفر :

بودجه ریزی بر مبنای صفر اولین بار توسط پیترفیر در شرکت تگزاس اینسترومنتز آمریکا در اواخر دهــه 1960 ابداع شد ، هدف اصلی از این بودجه ریزی اولیت دار کردن و مناسب بودن آنچه انجام می شود و باید انجام شود . بودجه ریزی بر مبنای صفر از مدیران می خواهد تا بودجه خود را مثلاً به 70 تا 80% بودجه سال قـبل کـاهش دهند و آنگاه درخواست های مورد نظر خود را به آن بــیافزایند این رویکرد معمولاً «بــودجه ریزی صــفر تــعدیل یــافته » نامیده می شود . اگرچه این رویکرد مدیران را تشویق می کند تا برخی برنامه های موجود را در رقابت با برنامه های جدید قرار دهند ولی آنها را از تنش شدید نــاشی از توجیه همه برنامه ها از نقطه صفر رهـا می کند بـنابراین ویژگی اصلی این بودجه ریزی ، بـازنگری نظام مند برخی از بخش های فعالیت های بــرنامه های کــنونی از ابتدا است و بسته به جایگاه اصلی قدرت این بودجه ریزی را مــی توان در هر یک از سطوح و یا تــمام سطوح ســازمان اجرا کـرد . بـودجه ریزی بر مبنای صفر نــیازمند زمان و منابع چشمگیر بــرای بـازنگری فعالیت ها از صفر است و همچنین نــیازمند پرسنل و مدیرانی است که از اعتماد به نفس برخوردار باشند  .

مـزیت بـودجه ریزی بـر مـبنای صـفر : از آنجایی که مـدیران بودجه ای مجبورند درخواست های بودجه خود را به بودجه پایه بین 10 تا 20% کـاهش دهند آنگاه ب مـدیران فرصت داده می شود تا فعالیت های جاری خود را در بـسته های تصمیم گـیری جدیدی سـازمان دهـی کنند  . ب««نابراین نقطه قوت این بودجه ریزی این است که فرصت بــازنگری در فرضیات و فعالیت های کــنونی را فراهم می اورد و هـمچنین فرصت تجدید نظر در تخصیص مـنابع را فــراهم می کند  .

مـعایب بـودجه ریزی بـر مـبنای صـفر : شیوه بودجه ریزی بر مبنای صفر ، مدیران و کارمندانی را که ممکن است برنامه های خود را که بخشی از یک بسته کاهشی ببینند نگران می کند حتئ اگـر بودجه فعالیت آنها هرگز کاهش نیابد ، کـارمندان همواره احساس می کنند کسی ارزش کـار آنها را نمی داند این تضعیف روحیه مشکلاتی را تــشدید می کند بنابراین نقطه ضعف این بودجه ریزی این است که فشار زیادی به منابع سازمان وارد مـی کند ، تهدــید کننده است و معمولاً به ایجاد مقاومت مـی انجامد ، همچنین مقایسه میان واحدهای سـازمانی را دشوار می کنـد .

بـودجه ریزی عـملیاتی : بودجه ریزی عملیاتی عبارت است از : برنامه عملکرد سالانــه که رابطه میان میزان وجوه تخصص یافته ی هر بـرنامه با نتایج بدست آمده از اجرا آن برنامه را نشان می دهد و این بدان مــعنا است که با هر میزان اعتبار تخصیص یافته ی هر بــرنامه ، می باست مجموعه معینی از اهداف تأمین شود . چنین بودجه ای باید به روشنی ارتباط بین اعتبارات هــزینه شده توسط دولــت و نتایج حاصله برای مردم را نشان دهد  . در واقع در بودجه عملیاتی تشریح دقیق این رابطه کلید مدیریت صحیح بــرنامه هاست در این شیوه باید ، علاوه بر تعیین دقــیق فعالیت های هـر برنامه هــزینه های هر کدام از برنامه ها نیز به دقت براورده شود در چنین چارچوبی کــارآیی و اثـربخشی بــرنامه به عنوان هدف اصلــی بودجه ریزی عملیاتی مــطرح می شود  . سوالی که مطرح می شود این است که آیا بـرنامه ها از لحاظ هـتزینه هااثربخش است ؟ آیــا بــرنامه کارآمد است ؟ بودجه عملیاتی به شکل کلی در پی این است که روشن کند بودجه و منابع مالـــی به مصرف رسیده چگونه نتایج مطلوب را به بار خواهد آورد و از این طـریق مـی تواند با نشان دادن اثرات بالقوه افزایشی یا کاهشی بــودجه به تصمیم گیری درباره تخصیص منــابع کمک موثری کند . بودجه ریزی عملیاتی یک فرآیــند مستمر است که تمامی مـدیران در هــمه سطوح از مـسئولین ارشد دستگاهها تا کــارشناسان اداری عادی در آن دست اندر کارند  .

بودجه ریزی عملیاتی برای موفقیت نیازمند منابع قابل توجهی برای ایجاد شاخص های معتبر و هــمچنین نـیازمند زمان برای جلب اعتماد تصمیم گران برای ایجاد شاخص های عملکردی است  .

مــزیت : بودجه ریزی عملیاتی برای مستند سازی دستاوردها شیوه های عینی ایجاد می کند . بودجه ریزی عملیاتی یک ابزار تشخیص ارزشمند براس دستیابی به درکی عمیق و زیربنایی از رابطه میان منابع به کار گرفته شده و عملکردهاست . بودجه عملیاتی چنانچه به خوبی تهــیه شده باشد با شفافیت بیشتری عملکرد اجرائی برنامه ها را نــشان می دهد بودجه عملیاتی با استفاده از شاخص های فعالیت مــبنای ستانده های مورد انتظار و اهداف عملیاتی بــرنامه ها را مشخص کرده و بــدین ترتیب ابزار بسیار موثری است که نشان می دهد مــیزان مخارج در هر زمینه ای چه تاثیری بر کیفیت و کمیت نتایج حاصله دارد بودجه عملیاتی مبنای مناسبی برای یک سیستم جامع سنجش و ارزیابی عملکرد در چارچوب بــرنامه استراتژیک ســازمان نیز هست و می تواند نشان دهد که اعتبارات هزینه شده چه تاثیری بر عملکرد بـرنامه داشته اند و این عملکرد چه تاثیری بر نتایج مطلوب نــهایی خواهد داشت . بودجه ریزی عملیاتی تصمیم گیری درباره تأمین خدمات از طریق پیمانکاران بخش خصوصی را تسهیل نموده و به مدیران امکان می دهد تا در این زمینه با اگاهی و اطلاع بیشتری تصمیم بگیرنــد .

مــعایب بــودجه عملیاتی : نقطه ضعف این نوع بودجه ریزی این است که زمان بر و پرهــزینه است . شــناسایی هزینه فعالیتها فرآیندی پیچیده است و مستلزم صرف زمان و انرژی قابل ملاحظه ای است  . همچنین به دلیل ترس از استفاده از شاخص ها برای مــجازات و تنبیه پتانسیل زیادی برای ایجــاد مقاومت دارد . چالشی که در مــسیر تعریف بــودجه عملیاتی مطرح است شاخص های عملکردی است که از طریق ارتقاء سیستم های اطلاعاتی مالی و مدیریتی ، ممکـــن است  . تعیین اهداف برای خروجی های بــرنامه ، هزینه واحد و نتایج بدست آمــده از بـرنامه در بودجه عملیاتی فقط بخشی از راه حل است و مــهمتر از آن فـتراهم کردن اطلاعات معتبر و به موقع در خــصوص عملکرد بــرنامه در طول سال است .

*در پایان می توان گـفت یکی از مهمترین وجــه تمایز این شیوه ها نوع اهداف آن هاست به گونه ای که پاسخ گویی مــالی برای شـیوه ی بودجه ریــزی افزایشی اولین هدف تلقی می شود و در صورتی که هدف اصلی بودجه ریزی بــرنامه ای ، پاسخ گویی بـرنامه ای است . بودجه ریزی های عملیاتی و بر مــبنای صفر هر کدام به ترتیب کارآیی پی گیری بـرنامه های اولیت دار را مــبنای عمل خود قرار می دهند . هــمین طور نـقشآفرینان اصلی هر کدام از شیوه های بودجه ریزی نسبت به دیگری متفاوت است و اجراء دقیق هــر کدام از شیوه ها رابطه تنگاتنگی با شــناسایی دقیق نقش آفرینان اصلی دارد  .

تهیه و تنظیم بودجه در دستگاههای اجرایی

تهیه و تنظیم بودجه در دستگاههای اجرایی

به نا م خدا

نیاز به بودجه بندی در سازمان ها

بودجه هدف ها و راهبردها را بصورت عبارت های مالی در آورده و راه اجرای برنامه و کنترل پیشرفت آنها را میسر می نماید سازمانها به 3 دلیل عمده به بودجه بندی نیازمندند:

1        - برای نشان دادن مفهوم مالی برنامه ها

2        – برای شناساندن منابع مورد نیاز اجرای برنامه ها

3        – به منظور بدست آوردن معیارهای سنجش – نظارت و کنترل نتیجه ها در مقایسه با برنامه ها

تعاریف بودجه:

الف) بودجه از دیدگاه یا جنبه سیاسی

ب) بودجه از دیدگاه اقتصادی – مالی

ج) بودجه از دیدگاه برنامه ای براساس تفریغی از محاسبات عمومی

تعریف: بودجه برنامه مالی دولت است برای یک سال حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار و برآورد هزینه ها که برای تحقق سیاستها و خط مشی های دولت موثر است.

اصول بودجه ریزی

1 – اصل سالانه بودن --- مورد استثنا یک دوازدهم

2 – اصل وحدت: در یک سال یک بودجه بیشتر نوشته نمی شود و بایستی درآمدها مجموعا به حساب خزانه برود و از خزانه برگردد. ---- مورد استثنا : اصل انعطاف پذیری

3 – اصل جامعیت: هیچ نقطه ای هیچ دستگاهی نبایستی فراموش شود.

4 – اصل شاملیت: بایستی تمامی هزینه ها و درآمدها پیش بینی شود.

5 – اصل انعطاف پذیری: الف) اصلاح بودجه ب) متمم بودجه ج)تبصره ها  

6 – اصل تخمینی بودن درآمدها : برآورد کار کارشناسی است که اندازه گرفته شده (اجرایی ) براساس مقیاس محاسبه می شود. (پیش بینی تخمینی است)

7 – تحدیدی بودن هزینه ها: باید در حدود اعتبار مصوب (تخصیص اعتبار – ابلاغ اعتبار) خرج شود.

8 – اصل تخصیص و عدم تخصیص : ما به میزانی می توانیم خرج کنیم که در فصول موردنظر تخصیص مشخص شده باشد.

9 – اصل تعادل بودجه: دخل و خرج طوری تنظیم شود که توازن برقرار باشد.

راههای تامین کسر بودجه

الف) افزایش درآمدها ب) کاهش هزینه ها ج) روش استقراض

طبقه بندی بودجه

اهداف طبقه بندی

1 – امکان نظارت و کنترل را میسر می سازد .

2 – امکان برقراری سیستم حسابداری بمنظور ثبت و نگهداری حسابهای دولتی را ممکن می سازد.

3 – امکان تجزیه و تحلیل حسابهای دولتی بوجود می آورد .

4 – دستیابی اطلاعات جامع تصمیم گیری در شرایط اطمینان را ممکن می سازد.

انواع طبقه بندی بودجه:

1 – طبقه بندی درآمدی (درآمدها)

2 – طبقه بندی هزینه ها

3 – طبقه بندی عملیاتی : شامل 4 امور الف) امور عمومی ب) امور دفاعی ج) امور اجتماعی  د) امور اقتصادی – تولیدی زیربنایی

                                                                           فعالیت                           قرارداد

امور  ........................ فصول ................برنامه ..........................  پروژه  ........قرارداد

                                                                          طرح             پروژه          قرارداد

                                                                                             پروژه

فعالیت: یک سلسله عملیات و خدمات مشخصی است که برای تحقق بخشیدن به هدف های برنامه  سالانه طی یکسال اجرا می شود و هزینه آن از محل اعتبارات جاری است.

مراحل بودجه( سیکل بودجه)

1 – تهیه و تنظیم بودجه

2 – تصویب بودجه

3 – اجرای بودجه

4 – نظارت بودجه

اقدامات قبل از تهیه و تنظیم بودجه

 الف) اقدام مقدماتی  و تهیه گزارش اقتصادی ( معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی )

ب)بررسی اقتصادی  ( شورای اقتصاد) که در شهریور ماه شروع می شود

ج) بخشنامه ها – ضوابط مالی – دستورالعمل ها و فرم ها

فرآیند تهیه و تنظیم بودجه

تهیه و تنظیم بودجه بعهده دولت و دستگاه اجرائی است. (قدرت سیاسی – چانه زنی)

1 – صدور بخشنامه و دستورالعمل ها ( امضاء رئیس جمهور)

2 – ارسال بخشنامه به دستگاههای اجرایی ( معاونت برنامه ریزی استانداری)

3 – تهیه و تنظیم بودجه و ارسال به استانداری (دستگاه اجرایی)

4 – تهیه پیش نویس لایحه بودجه (معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی )

5 – بررسی و تصویب لایحه بودجه (هیئت دولت)

6 – تقدیم لایحه بودجه به مجلس (رئیس جمهور)

لایحه بودجه: مهمترین مرحله اقتصادی است که در کشور صورت می گیرد تمام منابع – اهداف – مخارج – سیاستها – برنامه 5 ساله – 20 ساله  - قانون اساسی مد نظر قرار می گیرد.

انواع لایحه:

1 – لایحه اصلاح بودجه (در صورتیکه آن تبصره های بودجه اکتفا نکند)

2 – لایحه موقت بودجه

3 – لایحه متمم بودجه

4 – لایحه تفریغ بودجه --- گزارش تفریغ بودجه مقایسه مصوبات قانون بودجه با عملکرد بودجه  و باید دقیقا براساس مصوبات باشد.

تبصره های بودجه: اجازه قانونی پرداخت است که از طریق مجلس به دولت داده می شود. ( به اندازه ای به دولت اجازه داده می شود که نیازمند لایحه شوند)

بخشنامه بودجه

حاوی سیاست ها و خط مشی ها و راهنما در تهیه و تنظیم بودجه دستگاههای اجرایی می باشد پس از تصویب شورای اقتصاد و با امضاء رئیس جمهور به استانداری ها ابلاغ می شود و معاونت برنامه ریزی
استانداری ها بخشنامه را جهت تهیه بودجه پیشنهادی به کلیه دستگاههای اجرایی منعکس می نماید.

برای اینکه بتوان پیشنهاد های بودجه توسط دستگاههای اجرایی را جمع آوری تجزیه و تحلیل و مورد بررسی و تلفیق نهایی قرارداد همراه بخشنامه بودجه دستورالعمل هایی که منضم به فرمهای خاصی در جهت اخذ اطلاعات مالی و عملیاتی است در قالب مقرراتی که به ضوابط مالی ناظر به تهیه و تنظیم بودجه مشهور است در دو جلد یکی برای وزارتخانه ها – موسسات دولتی و نهادهای انقلابی و دستگاههایی که دارای فصل و برنامه هستند و دیگری برای شرکت های دولتی و موسسات انتفاعی وابسته به دولت و کلیه دستگاههای اجرایی که به طریق بازرگانی اداره می شود ارسال می گردد.

تهیه و تنظیم بودجه در دستگاههای اجرایی

با ارسال بخشنامه بودجه و فرمها و دستورالعمل های مربوطه کار بودجه نویسی در دستگاههای اجرایی باتوجه به مفاد بخشنامه آغاز می شود. دستگاههایی که بنحوی از بودجه کل کشور استفاده می نمایند بایستی ‌
پیش بینی نیازهای اعتباری خود را برای سال بعد باتوجه به برنامه ها و سیاست های تعیین شده و در قالب ارقام به معاونت برنامه ریزی استانداری ارسال نمایند دستگاههایی که امکان کسب درآمد دارند پیش بینی درآمد خود را نیز برای سال بعد ارائه می کنند. باتوجه به اینکه دستگاههای اجرایی بایستی در مهلت تعیین شده در بخشنامه بودجه پیشنهادی خود را تنظیم نمایند برای اینکه فرصت کافی برای پیش بینی و برآورد و ارسال بودجه داشته باشند لازم است تاریخ شروع اقدامات مربوط به تهیه بودجه به گونه ای محاسبه نمایند که تهیه بودجه از دقت کافی برخوردار گردد.

از این رو دستگاههای اجرایی باید قبل از دریافت بخشنامه اطلاعات لازم را جمع آوری نمایند تا به راحتی بتوانند باتوجه به سیاست ها و اولویت های مندرج در آن بودجه پیشنهادی خود را در فرم های مربوط تنظیم نمایند.

برآوردها در هر پایه از سلسله مراتب ضمن حرکت صعودی خود در داخل ترکیب سازمان نیز مورد تجدید نظر و اصلاح قرار می گیرند و با هم ترکیب می شود. زمانی که این برآوردها به عالی ترین سطح اجرایی می رسد در حقیقت اساس پیشنهاد های بودجه ای را تشکیل می دهد.

بدین ترتیب درخواست بودجه باید از کوچکترین واحد خدمت آغاز شود و در هر یک از سطوح مختلف مدیریت از طرفی درخواست های بودجه واحدهای پایین تر مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته و از سوی دیگر
بودجه بررسی و تجدید نظر شده به سطح بالاتر پیشنهاد و از آن دفاع می شود.

با تقدیم لایحه بودجه توسط رئیس جمهور به رئیس مجلس شورای اسلامی فرآیند تهیه و تنظیم بودجه خاتمه می یابد.

ابلاغ بودجه

لایحه بودجه پس از تصویب مجلس به تایید شورای نگهبان حکم قانون بودجه را پیدا می کند و جهت اجرا از طرف مجلس شورای اسلامی به رئیس جمهور و از طریق ایشان به معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی و همچنین به کلیه دستگاههای اجرایی ابلاغ می شود.

مبادله موافقتنامه های جاری و عمرانی

ابلاغ اعتبارات دستگاهها که در بودجه کل کشور تصویب شده است فقط ارقام ریالی در قالب برنامه و یا فصل و یا ردیف ها نشان می دهد چون ارقام بایستی در عملیاتی مصرف شود که دستگاهها را به اهداف تعیین شده برساند بنابراین جهت هماهنگی و مشخص شدن دقیق عملیات اجرایی دستگاه در چهارچوب اهداف دولت موافقتنامه شرح عملیات بین دستگاه اجرایی و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی در مرکز و یا استان مبادله می شود.

موافقتنامه: سندی است که به موجب آن دستگاه اجرایی از یک طرف تعهد می نماید که شرح عملیات موجود در آن را مراعات نماید و از طرف دیگر معاونت برنامه ریزی استانداری نیز متناسب پیشرفت امور نسبت به تخصیص اعتبار اقدام نماید.

تخصیص اعتبار مصوب

درآمدهای پیش بینی شده در بودجه کل کشور در طول سال به تدریج وصول و هزینه ها نیز باتوجه به
زمان – فصل و سایر عوامل در 12 ماه پرداخت می شود.

براساس اصل تقدم درآمدها بر هزینه ها اعتبارات سالانه دستگاهها در قالب یک ماهه یا 3 ماهه قسط بندی می شود که به آن تخصیص گویند.

هدف اصلی تخصیص اعتبار کنترل دقیق هزینه های دولت و سازمان های دولتی و ایجاد تعادل میان
دریافت ها و پرداخت های دولت می باشد.

مصرف اعتبار

در این مرحله مخارج دولت به مرحله عمل درمی آید مطابق قانون محاسبات عمومی مراحل تفضیلی اجرای بودجه یا مصرف اعتبارات در مراحل ذیل انجام می شود.

1 - تشخیص(رئیس دستگاه اجرایی)

2 – تامین اعتبار

3 – تعهد

4 – تسجیل

5 – حواله

6 – درخواست وجه (ذیحساب)

7 – هزینه ها

نظارت بودجه

1 – نظارت و کنترل درونی الف) بوسیله معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی (قوه مجریه) ب) وزارت اقتصاد و دارایی  از 2 طریق اعمال می شود 1 – نظارت مالی الف)از طریق ذیحساب ب)از طریق خزانه 2 – نظارت عملیاتی الف)از طریق گزارش توجیهی ب) از طریق تخصیص اعتبار

2 – نظارت و کنترل بیرونی : دیوان محاسبات کشور (قوه مقننه)

نظارت قضایی : نظارت حین خرج (دیوان محاسبات کشور) نسبت به لایحه تفریغ بودجه براساس عملکرد یکساله دولت عمل می کند.

نظارت پارلمانی الف) نظارت سیاسی ب) نظارت پارلمانی (صرف خود مجلس)

روشهای پیش بینی بودجه

بودجه یک برنامه است و بودجه نویسی یک برنامه ریزی برای آینده است.

1 – روش سال قبل: عملکرد درآمدها در سال قبل

2 – روش حد متوسط 3 الی 5 سال درآمدهای قطعی شده

3 – روش محاسبه مستقیم : با کار کارشناسی پیش بینی انجام می شود

4 – سنجیده منظم: روش های خاص (ماتریس)

روشهای برآورد هزینه

1 – روش متداول معمولی – عادی – سنتی (براساس فصل و برنامه)

2 – روش افزایشی: هر نوع متغیری که بر نرخ اثر می گذارد مثل تورم

3 – روش برنامه ای : براساس وظیفه و فعالیت و طرح برآورد صورت می گیرد (قیمت تمام شده)

4 – روش عملیاتی: براساس وظیفه برنامه – فعالیت – پروژه

5 – روش بر مبنای صفر : به سالهای گذشته کاری نداریم شروع آن از صفر است ابتدا به ساکن بررسی می شود.

تبریک میلاد حضرت علی ابن موسی الرضا (ع)

گزیده ای از سخنان گهربار امام رضا (ع)

1- خویشاوند را پیوند ده ، اگر چه با یک جرعه آب باشد. 

2- هرگز به امید دوستی آل محمد (ص) عمل صالح و عبادت خدا را ترک نکنید و همچنین دوستی آل محمد و تسلیم شدن در مقابل امرشان را به امید عبادتتان رها نکنید. زیرا هیچیک از این دو بدون دیگری قبول نمی‏شود. 

3- آن کس که همه روزه به حساب خود رسیدگی نکند، و نیک و بد خود را نشناسد از ما نیست. 

4- مال جمع نمی‏شود مگر با پنج خصلت: بخل شدید، آرزوی دراز، حرص زیاد، قطع رحم، مقدم داشتن دنیا بر آخرت. 

5- خدای رحمت کند بنده‏ای را که امر ما را زنده کند، گفته شد چگونه امر شما را زنده کند؟ فرمود: علم ما را یاد بگیرد و به دیگران یاد بدهد. 

6- در حالی که هنوز اشتهایتان باقی است ، دست از طعام خوردن بکشید. 

7- در هنگام غذا خوردن ، از سبک ترین غذاها «چون سوپ و آش» شروع کنید تا معده و مزاج تحمل آن را داشته باشد . 

8- هیچ بنده‏ای حقیقت ایمان را به کمال نرساند مگر  اینکه در وی سه خوی باشد : در دین، دانش عمیق داشته باشد و در زندگانی خوب، اندازه نگهدارد و بر مصیبتها و مشکلات شکیبا باشد. 

9- عبادت (تنها) نماز و روزه زیاد نیست ، بلکه عبادت (پرارزش) تفکر بسیار درباره‏ی پروردگار است . 

10- و هر کس از خدا توفیق بخواهد و خود کوشش نکند خود را ریشخند نموده است. 

ولادت با سعادت سلطان، امیر و ولی نعمت تمام ایرانیان، حضرت رضا(علیه‎السلام) مبارک.

روز حساب...

اذا زلزلت الارض زمین محشر عظمی ست

 چه شوریست چه غوغاست

 ازین حال زمین لرزه به دلهاست

 نه پستی نه بلندی و نه دریاست

 رسیدست همان روز قیامت

 همان لحظه موعود

 که فرمود خدا زود رسد زود

 خلایـق همه در حال فرارند

 و بی تاب و قرارند

 آرام ندارند

 و این روز همان روز حساب است

 همان روز سوال است و جواب است

 که مردم همه اینگونه پریشند

 نه در فکر پسر یا پدر و مادر و فرزند

 همه در پی خویشند

 و مردم همگی مست

 همه بی خود و مدهوش

 که ناگاه

  رسید از سوی حق نغمه چاووش

 الا اهل قیامت

 همه ساکت

 و سرها همه پایین

 و ای جمله خلایق همه خاموش

 شده گوش سراسر همه عرصه محشر

 پر از آیه کوثر

 ملائک همه در شور

 غزل خوان همه سرمست شمیم گل حیدر

 گل یاس پیمبر

 چه حالی ست خبر چیست

 مگر چیست قدم رنجه نمودست به محشر

 یگانه گوهر حضرت داور "الله اکبر"

 یا حضرت زهرا صدیقه اطهر

 ملائک همگی بال گشودند

 و فرش قدم مادر سادات نمودند

 آری خبری هست امید همه آمد

 جبرییل صدا زد که خلایق

 انگیزه خلق دو جهان فاطمه آمد

 و مبهوت جلالش همه ناس

 پیچید به محشر همه جا عطر گل یاس

 زهراست و آن وعده شیرین شفاعت

 بر چشم ترش اشک نشسته است چو الماس

 بر دست کبودش اسباب شفاعت

 همان دست جدا از تن عباس

 و زهرا شده گریان ابالفضل

 هم گریه کن و نوحه سرای غم چشمان ابالفضل

 مردم همه ساکت

 همه مبهوت

 و حیران ابالفضل

 که این فاطمه ابر کرم و رحمت و عشق است

 کز او شده جاری به لب خشک زمین بارش باران ابالفضل

 ناگاه همه از دهان یاس شنیدند

 الله قسم میدهمت جان ابالفضل

 سوگند تو را قدر دو دستان ابالفضل

 بر فاطمه ات بار الها تو ببخشا

 هر کس که زده دست به دامان ابالفضل

 و یاران ابالفضل همه مات

 از آن هیبت عباس

 انگار نه انگار که این روز حساب است

 یک بار دگر روزه و گریه

 یک بار دگر سینه زنی غربت عباس

 زهراست کند نوحه سرایی

 آری شده بر پا به قیامت

  یک بار دگر هیئت عباس

 عباس همانی که قتیل الامرات است

 هر قطره مشکش آبی به حیات است

 شرمنده ز شرمندگی اش آب فرات است

 با گریه ی زهرا دیدند ملائک همگی اشک خدا ریخت

 با دست شفیعش با نام ابالفضل

 و دستان شفیعش

 ناگاه در آن حال پریشان دل مادر سادات

 آمد ز سوی حضرت معبود صدایی

 که زهرا تو همه کاره ی مایی

 بخشم به تو هر کس که تو ای فاطمه گویی

 ای شیر زن حیدر کرار

 خود دانی و چشمی که شده خیس اندازه بال مگسی بهر علمدار

آغاز هرکار به نام خدا

الهي عاملنا به فضلك و لا تعاملنا به عدلك

اي برترين حسابرس، حساب ما را با فضل و كرمت رسيدگي كن، نه با عدلت    

نيايش حسابرسان

به نام خداي حسابگر، حسابدان، حسابساز، حسابرس، و حسابدار زمين و آسمان و هر آن چه در اوست.

 هم او كه افتتاحيه و اختتاميه همه حساب ها و كتاب هاست.

ترازش هميشه موزون است و موجودي‌هايش هميشه در فزون.

مطالبات مشكوك الوصولي ندارد، چرا كه كسي را از قدرت لايزال او گريز نيست.

استهلاك انباشته محاسبه نمي‌كند، گويا كه در حوزه حسابداري او چيزي بي ارزش نمي‌شود.

به كسي ماليات نمي‌دهد و از كسي به ناحق چيزي نمي‌گيرد.

نه سهامي است و نه تضامني، هيچ شراكتي با كسي ندارد، تك مالكي است و بي رقيب.

هيچ تلفيق و ادغام و تركيبي در حوزه شخصيتش تعريف شدني نيست.

حسابداري تورمي ندارد، چرا كه در نظرش ارزش ها تغيير ناپذيرند.

حسابداريش آن قدر خالص است كه دوره مالي در آن تعريف ناشدني و واحد پولي در آن بي معناست.

شخصيتش حوزه محدودي ندارد و ازل و ابد را در بر مي‌گيرد.

تداومش يك فرضيه نيست يك فرض و حقيقتي محض است.

مديريتش حسابداري است و حسابداريش مديريت، كه بر مدار عدالت است و به مثقال و ذره هم مي‌رسد و چيزي در آن از قلم نمي‌افتد.

فضل و بخشش اوست كه بر مدار اهميت مي‌چرخد و سرمايه بندگان اميدوار اوست.

و همان است كه رهايي بخش آنان از حساب و كتابش خواهد بود، آن جا كه مستجاب مي‌گرداند دعاي برترين انسان ها را در حق همه عالم ...

السلام عليک يا ابا صالح المهدی

اولين جمله يا کلمه ای که وقتی صبح از خواب بيدار ميشی چيه؟يا اصلا به کی ميگی؟ خيلی ها وقتی صبح از خواب بيدار ميشن اول سلام ميکنند...به اونايی که دوستشون دارند ...

خوش به حال اونایی که روزشون رو با سلام به مولا و سرورشون يعنی آقا امام زمان (عج)شروع ميکنند... هر روز صبح رو به قبله بايستيد دستان را بر سرتان بگذاريد و از ته دل بگوييد السلام عليک يا ابا صالح المهدی باور کنيد سلامتون بی جواب نمی مونه . آخه ميدونيد که جواب سلام واجبه...

ولی ای کاش گوشهايمان پر از گناه نبود و ميتونستيم صداشون رو بشنويم...خوش به حال پسر مهزيارکه اينقدر صدای آقا رو شنيده بود که صداشون رو از دور هم ميشناخت.

چشم آلوده كجا، ديدن دلدار كجا ؟

دل سرگشته كجا، وصف رخ يار كجا ؟

قصه عشق من و زلف تو ديدن دارد

نرگس مست كجا، همدمي خار كجا ؟

سرِّ عاشق شدنم لطف طبيبانه توست

ورنه عشق تو كجا اين دل بيمار كجا ؟

هر كه را تو بپسندي بشود خادم تو

خدمت عشق كجا، نوكر سربار كجا ؟

كاش در نافله ات نام مرا هم ببري

كه دعاي تو كجا، عبد گنه كار كجا ؟

التماس دعا